Menü
  • Fikri Bağımsızlık
  • Intellectual Independence
  • ا لا ســتقلا ل ا لفكــر ي
  • İbn Haldun Üniversitesi'nin aylık gazetesidir.
  • Açık Medeniyet Gazetesi

Vakıf üniversitelerinde sunulacak fırsat eşitlikçi eğitim

Tüm kesimlere fırsat eşitliği ve kaliteli eğitim sunan üniversitelere ihtiyaç vardır. Burada vakıf üniversitelerinin rolü ne olmalı, bunu gerçekleştiren üniversiteler nasıl desteklenmeli?

Öncelikle kaliteli eğitim nasıl ölçülür? Üniversitelerimizde verilen eğitimin ölçülmesini; (a) akredite olmak, (b) mezunlarının burslu lisansüstü programlara (bilhassa yurt dışı) kabulü, iş bulma ve markalaşmak olarak tanımlayabiliriz.

Kaliteli eğitimde mekân, araç gereç, vb.den önce kaliteli akademik kadroya ihtiyaç vardır. Kuruluş aşamasında istenilen asgari akademik kadro, ya devlet üniversitelerinden ya mevcut vakıf üniversitelerinden ya da yurt dışından büyük maliyetler ödenerek transfer edilmektedir.

Kuruluş amacı, iyi öğrencilere iyi eğitim vermek ise bu asgari akademik kadro lisansüstü programlar için yeterli olmayacak, dolayısı ile transferler devam edecektir. Bu sebeple belirtilen ideallerle yola çıkan vakıf üniversitelerinin kaliteli akademisyenleri yetiştirilmeleri gerekmektedir.

Bunları yaparken tüm kesimlere aynı ölçüde fırsatlar sunulmalıdır. Malî yetersizlikler nedeniyle yüksek ücretli programlarda öğrenim imkânı bulamayan başarılı adaylara bu eğitimin sunulması için gerekecek maliyet nereden sağlanmalıdır?

Kaynaklarının büyük bir kısmını öğrenci gelirleri ile karşılayan üniversiteler, ancak zorunlu tam bursluluk ile fırsat eşitliği sunabilir. Bursluluk oranı yükseldikçe maliyetin başka kaynaklardan bağış, kurucu vakıf gelirleri vb. karşılanması gerekir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 18. Ek Maddesinde: Vakıflar tarafından kurulmuş yükseköğretim kurumlarının giderlerine katkıda bulunmak amacıyla; bütçede yer alan ödenekle sınırlı olmak üzere, ilgili vakıf yükseköğretim kurumunun müracaatı, Yükseköğretim Kurulunun görüşü ve Milli Eğitim Bakanlığının teklifi üzerine Maliye Bakanlığınca Devlet yardımı yapılır.” denilmektedir.

Vakıf üniversitelerine yapılan devlet yardımı kimi yönlerden Sayıştay sorgusu kapsamında alındığından; Yükseköğretim Kurulu, Sayıştay Genel Kurulu kararı belli oluncaya kadar, vakıf üniversitelerine devlet yardımı yapılıp yapılmaması hususunda görüş verilmemesine karar vermiş, 2008 yılından itibaren de vakıf üniversitelerine devlet yardımı yapılamamıştır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 18. Ek Maddesinde yapılacak değişiklikle bu yardımın; araştırmaya yönelik kaliteli eğitim yapan, maddî yetersizlik nedeniyle eğitim imkânı bulamamış başarılı ve yetenekli öğrencilere fırsat eşitliği sunan üniversitelere verilmek üzere düzenleme yapılması hâlinde bu vasıflara sahip üniversiteler biraz olsun desteklenmiş olacaktır.

Fırsat eşitliği sunulmalı derken ve devlet yardımından bahsederken yapılacak düzenleme ile devlet yardımının üniversiteye değil öğrenciye yapılması gerektiğini de belirtmek gerekir.

Eğitim; piyasa şartlarına göre oluşan rekabetten uzak tutulmalı, tüm kesimlere fırsatlar sunan daha eşitlikçi, kaliteli öğretim sistemlerini oluşturan vakıf üniversiteleri desteklenmeli, sürdürülebilirliğine destek olunmalıdır.

--

İbn Haldun Üniversitesi Rektör Danışmanı.